Αρκτικοί χρόνοι: ο Ενεστώτας, ο Μέλλοντας, ο
Παρακείμενος με σημασία ενεστώτα και ο Συντελεσμένος Μέλλοντας.
Ιστορικοί χρόνοι: ο Παρατατικός, ο
Παρακείμενος με σημασία αορίστου και ο Υπερσυντέλικος.
Το συντακτικό φαινόμενο της ακολουθίας των χρόνων
στα λατινικά υφίσταται, όταν μία οποιαδήποτε δευτερεύουσα πρόταση εκφέρεται με υποτακτική.
Ο χρόνος της υποτακτικής στη δευτερεύουσα πρόταση καθορίζεται από δύο (2)
παράγοντες: α) από το χρόνο του ρήματος εξάρτησης (αρκτικός – ιστορικός) και β)
από τη χρονική σχέση που θέλουμε να εκφράσουμε κατά περίπτωση (σύγχρονο,
προτερόχρονο, υστερόχρονο σε σχέση με την πρόταση από την οποία εξαρτάται η
δευτερεύουσα).
1. Λέγοντας
ρήμα εξάρτησης εννοούμε το ρήμα της πρότασης από την οποία εξαρτάται η
δευτερεύουσα πρόταση. Η πρόταση εξάρτησης μιας δευτερεύουσας μπορεί να είναι
και αυτή δευτερεύουσα ή φυσικά κύρια.
2. Μια
δευτερεύουσα πρόταση που εκφέρεται με υποτακτική, μπορεί να εξαρτάται από
απαρέμφατο, μετοχή, γερούνδιο, γερουνδιακό, σουπίνο. Το απαρέμφατο, η μετοχή,
το γερούνδιο, το γερουνδιακό, το σουπίνο είναι: α) αρκτικού χρόνου, αν ανήκουν
σε πρόταση της οποίας το ρήμα είναι αρκτικού χρόνου, β) ιστορικού χρόνου, αν
ανήκουν σε πρόταση της οποίας το ρήμα είναι ιστορικού χρόνου.
Βασικός
Πίνακας Ακολουθίας των Χρόνων της Υποτακτικής
(ισχύει
για τη δικαιολόγηση του χρόνου και όχι της έγκλισης)
|
ΡΗΜΑ ΕΞΑΡΤΗΣΗΣ
|
ΔΕΥΤΕΡΕΥΟΥΣΑ ΠΡΟΤΑΣΗ
|
||
|
Α. Χ.
|
ΣΥΓΧΡΟΝΟ
|
ΠΡΟΤΕΡΟΧΡΟΝΟ
|
ΥΣΤΕΡΟΧΡΟΝΟ
|
|
Υποτακτική
Ενεστώτα
|
Υποτακτική
Παρακειμένου
|
Υποτακτική
Ενεστώτα Ενεργητ. Περιφραστικής
Συζυγίας
(-urus sim)
|
|
|
Ι. Χ.
|
Υποτακτική
Παρατατικού
|
Υποτακτική
Υπερσυντελίκου
|
Υποτακτική
Παρατατικού Ενεργ. Περιφρ. Συζυγίας
(-urus
essem)
|
Ενεργητική Περιφραστική Συζυγία: σχηματίζεται με τη μετοχή μέλλοντα + το ρήμα sum
σε τύπο ανάλογο με αυτόν που ζητείται. (π.χ. Υποτακτική Ενεστώτα Ε.Π.Σ. του ago : acturus, -a, -um sim (συμπίπτει
στον τύπο και στη σημασία με την υποτακτική Μέλλοντα Ε.Φ. – το ίδιο συμβαίνει
και με απαρεμφατο Ενεστώτα Ε.Π.Σ., που συμπίπτει στον τύπο και στη σημασία με
το απαρέμφατο Μέλλοντα Ε.Φ.) /
Υποτακτική Ενεστώτα Ε.Π.Σ. του ago : acturus, -a, -um esset).
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου