ΔΕΚΑ ΠΡΑΚΤΙΚΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ
ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ
ΤΩΝ ΕΠΙΡΡΗΜΑΤΙΚΩΝ ΜΕΤΟΧΩΝ
- Η μετοχή αορίστου που προηγείται του ρηματικού τύπου, στον οποίο αναφέρεται, είναι συνήθως χρονική, αιτιολογική ή υποθετική.
- Οι μετοχές των γνωστικών ή αισθητικών ρημάτων είναι συνήθως χρονικές.
- Η εναντιωματική μετοχή εντοπίζεται με ευκολία, επειδή έρχεται σε αντίθεση με το ρήμα της πρότασης στην οποία ανήκει.
π.χ. ἀθάνατοι
ὄντες
ἀπέθανον
*** Η εναντιωματική μετοχή
έρχεται σε αντίθεση – σύγκρουση – εναντίωση με το ρήμα, δηλαδή το αμφισβητεί,
ενώ η αιτιολογική το επιβεβαιώνει.
π.χ. νέοι ὄντες ἀπέθανον (εναντιωματική)
γέροντες ὄντες ἀπέθανον
(αιτιολογική)
τάχιστος ὤν ἔσχατος
ἀφίκετο
(εναντιωματική)
- Η υποθετική μετοχή αναλύεται στην υπόθεση που απαιτεί το ρήμα της πρότασης, δηλαδή εντοπίζουμε πρώτα την απόδοση.
- Αιτιολογική μετοχή + γαρ = επειδή … λοιπόν.
π.χ. ἰδόντες γὰρ
τοῦτο,
ἤχθοντο
τῷ
γεγενημένῳ (= επειδή λοιπόν αντιλήφθηκαν αυτό,
δυσαρεστήθηκαν εξαιτίας του γεγονότος).
- Ἄλλως τε καὶ + μετοχὴ:
α) μετοχή αιτιολογική. Μεταφράζουμε:
και για άλλους λόγους και επειδή…
π.χ. εἶπον ταῦτα,
ἄλλως
τε καὶ
σοφοὶ
ὄντες (= είπαν αυτά και για άλλους λόγους και
επειδή είναι σοφοί)
β)μετοχή
εναντιωματική: τότε το ἄλλως τε καὶ
δηλώνει ποσό. Μεταφράζουμε: πολύ
περισσότερο και εάν… ή πολύ περισσότερο σε περίπτωση που … π.χ. ἄλλως τε καὶ
δεινοὶ
ὄντες (= πολύ περισσότερο σε περίπτωση που είναι
ικανοί).
γ) μετοχή υποθετική (σπάνια)
δ) μετοχή κατηγορηματική (σπάνια)
- Χρόνος μέλλοντας,
δυνητική ευκτική, δυνητική οριστική, τελικό απαρέμφατο, μελλοντική έκφραση
+ υποθετική μετοχή. π.χ. οὐδὲν
χείρους ἔσεσθε, παράδειγμά τι ἀκηκοότες.
- Μετά από ρήματα ψυχικού πάθους ή δικαστικά
ακολουθεί αιτιολογική μετοχή. Ο
κανόνας ισχύει και όταν υπάρχει δυνητική έγκλιση.
- Οι μετοχές των δοξαστικών ρημάτων είναι συνήθως αιτιολογικές.
- Η αιτιολογική
μετοχή δεν μπαίνει σε χρόνο
μέλλοντα.
Ν. Β.
Η επιρρηματική μετοχή φανερώνει μια
επιρρηματική σχέση, την οποία και απαιτεί η σύνταξη του ρήματος. Γι’ αυτό
πρέπει πρώτα να συντάσσουμε το ρήμα της πρότασης στην οποία ανήκει και στη
συνέχεια τη μετοχή. Μόνον έτσι θα κατανοήσουμε την επιρρηματική σχέση που
δηλώνει η μετοχή και που κάνει το νόημα της πρότασης συγκεκριμένο και
ολοκληρωμένο. Είναι λάθος να προκαταλαμβανόμαστε και να προσπαθούμε να
κατανοήσουμε το είδος της μετοχής εκ των προτέρων. Προσοχή λοιπόν γιατί, πέρα
από το συντακτικό, τα λάθη αυτά έχουν οδυνηρές συνέπειες και στ μετάφραση.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου