Μεταφράσεις "Αντιγόνης"
Στίχοι: 280-314
Κρ.
Πάψε προτού με γεμίσεις θυμό με τα λόγια σου, μήπως αποδειχθείς αστόχαστος, αν
και είσαι γέρος. Γιατί λες πράγματα απαράδεκτα, όταν λες ότι οι θεοί είχαν την
έγνοια γι’ αυτόν το νεκρό. Ποιο απ’ τα δύο, τον έθαψαν γιατί θέλησαν να
τιμήσουν εξαιρετικά ως ευεργέτη αυτόν ο οποίος ήρθε να βάλει φωτιά στους
περίστυλους ναούς και στα αφιερώματα, και να ερημώσει τη γη εκείνων και να
καταλύσει τους νόμους; Ή μήπως βλέπεις οι θεοί να τιμούν τους κακούς; Όχι, δεν
είναι δυνατόν. Αλλά από την πρώτη στιγμή της βασιλείας μου κάποιοι στην πόλη,
που με δυσκολία υπέφεραν τη διαταγή μου, σιγομουρμούριζαν εναντίον μου,
κουνώντας το κεφάλι, ούτε έβαζαν υπάκουο τον τράχηλο κάτω από το ζυγό, όπως
όφειλαν, ώστε να πειθαρχήσουν σε μένα. Γνωρίζω πολύ καλά ότι απ’ αυτούς
παρασυρμένοι ετούτοι εδώ με χρήματα τα έκαναν αυτά. Γιατί κανένας θεσμός σαν το
χρήμα δε φύτρωσε ανάμεσα στους ανθρώπους τόσο ολέθριος. Αυτό και πόλεις
κυριεύει, αυτό και τους ανθρώπους ξεσπιτώνει, αυτό καθοδηγεί και διαστρέφει τις
δίκαιες γνώμες των ανθρώπων, ώστε να στρέφονται σε αισχρές πράξεις. Και δείχνει
στους ανθρώπους να κάνουν πανουργίες και κάθε ανόσιο έργο να γνωρίζουν. Όσοι
όμως πληρώθηκαν και έκαναν αυτά αργά ή γρήγορα κατάφεραν ώστε να τιμωρηθούν.
Αλλά, αν τιμώ και σέβομαι το Δία, να το ξέρεις καλά, με όρκο σου το λέω, αν δε
βρείτε και παρουσιάσετε το δράστη αυτής
εδώ της ταφής, ο θάνατος δε θα είναι αρκετός για σας, πριν ζωντανοί στην
κρεμάλα να φανερώσετε αυτήν την παρανομία, ώστε να αρπάζετε στο εξής αφού
μάθετε από που πρέπει να ζητάτε το κέρδος, και να σας γίνει μάθημα ότι δεν πρέπει
να θέλετε να κερδίζετε από παντού. Γιατί από τα παράνομα κέρδη μπορεί να δεις
τους πιο πολλούς να καταστρέφονται παρά να έχουν σωθεί.
Στίχοι:
441-496
Κρ. Σε
σένα, σε σένα μιλώ, που σκύβεις στο έδαφος το κεφάλι, ομολογείς ή αρνείσαι ότι
τα έκανες αυτά;
Αντ. Και
ομολογώ ότι τα έκανα και δεν το αρνούμαι.
Κρ. Εσύ
μπορείς να πας όπου θέλεις, εντελώς απαλλαγμένος από τη βαριά κατηγορία. Εσύ
όμως πες μου, όχι με πολυλογία αλλά με συντομία, γνώριζες ότι είχε διακηρυχθεί
να μην κάνει κανείς αυτά;
Αντ. Το
γνώριζα. Πώς ήταν δυνατό να μην το γνωρίζω; Αφού ήταν σ’ όλους γνωστό.
Κρ. Και
είχες λοιπόν το θράσος να παραβείς αυτούς εδώ τους νόμους;
Αντ. Ναι,
γιατί δεν ήταν ο Δίας που είχε κηρύξει σε μένα αυτά ούτε η Δίκη, που κατοικεί
μαζί με τους θεούς του κάτω κόσμου, όρισε τέτοιους νόμους στους ανθρώπους, και
ούτε φανταζόμουν ότι τα δικά σου κηρύγματα έχουν τόση δύναμη, ώστε να μπορείς
εσύ, αν και είσαι θνητός, να ξεπεράσεις τους άγραφους και απαρασάλευτους νόμους
των θεών. Γιατί δεν υπάρχουν αυτοί μόνο σήμερα και χτες, αλλά έχουν αιώνια ισχύ
και κανείς δεν ξέρει πότε πρωτοφάνηκαν. Δεν είχα καμιά διάθεση από φόβο μπροστά
στην αλαζονεία ενός ανθρώπου να παραβώ αυτούς τους νόμους και να τιμωρηθώ μπροστά
στους θεούς. Γιατί ήξερα πως θα πεθάνω. Πώς όχι; Και αν ακόμα εσύ δεν είχες
βγάλει τη διαταγή σου. Αν όμως πεθάνω πρόωρα, εγώ αυτό το θεωρώ κέρδος, γιατί
όποιος ζει σε μεγάλη δυστυχία, όπως εγώ, πώς δε θα είναι κερδισμένος αν
πεθάνει; Έτσι, εμένα καθόλου δε με λυπεί να υποστώ αυτό το θάνατο. Αν όμως
ανεχόμουν να μείνει άταφο το πτώμα του αδερφού μου, για κείνο θα λυπόμουν. Για
τούτο εδώ όμως δε λυπάμαι. Μα αν σου φαίνομαι τώρα ανόητη, ίσως θεωρούμαι
ανόητη από έναν ανόητο.
Χο. Ο
χαρακτήρας της κόρης φαίνεται πως είναι σκληρός, από σκληρό πατέρα. Δεν ξέρει
να υποχωρεί στις συμφορές.
Κρ. Μάθε
όμως ότι τα πιο αλύγιστα φρονήματα συχνά ταπεινώνονται και το σκληρό σίδηρο,
όταν πυρακτωθεί στη φωτιά και γίνει στέρεο, θα δεις τις πιο πολλές φορές να
σπάζει και να γίνεται κομμάτια. Και ξέρω πως τα αγριεμένα άλογα δαμάζονται με
μικρό χαλινάρι. Γιατί δεν επιτρέπεται να περηφανεύεται όποιος είναι δούλος των
άλλων. Αυτή ήξερε καλά να αυθαδιάζει, όταν παρέβαινε τους ισχύοντες νόμους. Και
αυτή εδώ είναι η δεύτερη αυθάδεια, αφού έχει κάνει την πράξη, να καυχιέται γι’
αυτήν και να μας χλευάζει με το κατόρθωμά της. Αλήθεια, τώρα εγώ δεν είμαι
άνδρας, αυτή θα είναι άνδρας, αν η νίκη της αυτή θα εξακολουθεί να μένει χωρίς
τιμωρία. Αλλά είτε είναι κόρη της αδερφής μου είτε είναι η πλησιέστερη απ’
όλους τους συγγενείς, αυτή και η αδερφή της δε θα ξεφύγουν από τον ατιμωτικό
θάνατο. Γιατί εξίσου κατηγορώ και εκείνη, ότι δηλαδή σκέφτηκε και σχεδίασε
αυτήν την ταφή. Φωνάξτε και αυτή. Γιατί πριν από λίγο την είδα μέσα να κάνει
σαν λυσσασμένη και να μην ελέγχει το λογικό της. Η ψυχή αυτών που μηχανεύονται
άσχημες πράξεις στο σκοτάδι συνήθως προδίδεται ως ένοχη πριν από την πράξη.
Μισώ όμως και αυτόν που, αφού συλληφθεί την ώρα που κάνει κακό, θέλει έπειτα να
το παρουσιάσει ως ωραίο.
Στίχοι:
531-581
Κρ. Εσύ,
που μέσα στο σπίτι μου σαν οχιά κρυμμένη μου έπινες το αίμα χωρίς να παίρνω
είδηση, και δεν ήξερα ότι έτρεφα δυο καταστροφές και δυο επαναστάτριες κατά του
θρόνου μου, εμπρός, πες μου, θα ομολογήσεις κι εσύ ότι πήρες μέρος σ’ αυτήν την
ταφή ή θα ορκιστείς ότι δεν ξέρεις τίποτα;
Ισμ.
Το έχω κάνει το έργο, αν βέβαια και αυτή συμφωνεί, και συνεργάστηκα και δέχομαι
την κατηγορία.
Αντ. Μα
η δικαιοσύνη δε θα σου το επιτρέψει αλήθεια αυτό, γιατί ούτε θέλησες ούτε εγώ
σ’ έκανα συνεργό.
Ισμ. Αλλά
μέσα στις συμφορές σου δεν ντρέπομαι να μοιραστώ μαζί σου τα βάσανα.
Αντ. Ο
Άδης και οι θεοί του κάτω κόσμου ξέρουν καλά ποιοι έκαναν αυτήν την πράξη. Κι
εγώ αυτή που αγαπά με λόγια δεν τη θεωρώ δικό μου άνθρωπο.
Ισμ. Μη
μου στερήσεις την τιμή αδερφή μου, μαζί σου να πεθάνω και να εξιλεώσω το νεκρό.
Αντ. Αρνούμαι
να πεθάνεις μαζί μου, και ούτε να κάνεις δικά σου αυτά που δεν άγγιξες. Θα
είναι αρκετό να πεθάνω εγώ.
Ισμ. Και
ποια χαρά θα έχω στη ζωή αν στερηθώ εσένα;
Αντ. Τον
Κρέοντα ρώτα. Γιατί γι’ αυτόν νοιάζεσαι εσύ.
Ισμ. Γιατί
με πικραίνεις μ’ αυτά, χωρίς κανένα όφελος;
Αντ. Με
πόνο, αλήθεια, το κάνω αυτό, αν γελώ εις βάρος σου.
Ισμ. Σε
τι λοιπόν θα μπορούσα να σε ωφελήσω έστω και τώρα, εγώ;
Αντ. Σώσε
τον εαυτό σου. Δε σε φθονώ που θα γλιτώσεις.
Ισμ. Αλίμονό
μου, η δύστυχη! Και να μη συμμεριστώ τη δική σου τύχη;
Αντ. Ναι,
γιατί εσύ προτίμησες τη ζωή, ενώ εγώ το θάνατο.
Ισμ. Αλλά
όχι χωρίς να εκφράσω τις δικαιολογίες μου.
Αντ. Εσύ
στα μάτια αυτών εδώ φαινόσουν ότι σκέφτεσαι σωστά, εγώ στα μάτια των άλλων.
Ισμ. Κι
έτσι όμως το παράπτωμα είναι ίσο και για τις δυο μας.
Αντ. Κουράγιο!
Εσύ ζεις, η δική μου όμως ψυχή από καιρό έχει πεθάνει, ώστε να υπηρετήσω τους
νεκρούς.
Κρ. Από
αυτές τις δύο κόρες, λέω, η μια τώρα αποδείχτηκε άμυαλη, ενώ η άλλη από την
πρώτη στιγμή της γέννησής της.
Ισμ. Γιατί
ποτέ, βασιλιά, δε μένει σ’ αυτούς που δυστυχούν ούτε η φρόνηση που έχουμε
έμφυτη, αλλά χάνεται.
Κρ. Εσένα
λοιπόν σου σάλεψε απ’ τη στιγμή που διάλεξες να κάνεις με τους κακούς παράνομα
έργα.
Ισμ. Και πώς μπορώ να ζήσω μόνη,
χωρίς αυτήν εδώ;
Κρ. Όμως
μη λες «αυτή εδώ». Γιατί δεν υπάρχει πια.
Ισμ. Θα
σκοτώσεις λοιπόν τη μνηστή του γιου σου;
Κρ. Υπάρχουν
και αλλού χωράφια κατάλληλα για όργωμα.
Ισμ. Όμως
ο γάμος με άλλη δε θα είναι τόσο ταιριαστός όσο μεταξύ εκείνου και αυτής.
Κρ. Εγώ
μισώ γυναίκες κακές για τα παιδιά μου.
Αντ. Αίμων
πολυαγαπημένε, πώς σε προσβάλλει ο πατέρας σου!
Κρ. Πολύ,
αλήθεια, με σκοτίζεις κι εσύ και ο γάμος σου.
Χο. Αλήθεια,
θα χωρίσεις το γιο σου απ’ αυτήν εδώ;
Κρ. Ο
Άδης είναι που για μένα θα διαλύσει αυτό το γάμο.
Χο. Έχει
αποφασιστεί, όπως φαίνεται, να πεθάνει αυτή εδώ.
Κρ. Και
από σένα, βέβαια, και από εμένα. Μην καθυστερείτε, αλλά πηγαίνετε αυτές μέσα,
υπηρέτες. Δεμένες πρέπει να είναι αυτές εδώ οι γυναίκες και όχι ελεύθερες.
Γιατί βέβαια και οι τολμηροί προσπαθούν να ξεφύγουν, όταν βλέπουν πια το χάρο
κοντά στη ζωή τους.
Οι υπόλοιποι στίχοι είναι μεταφρασμένοι στο σχολικό εγχειρίδιο.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου